Diplomatik Makalesi

Diplomatlık, bir ülkenin başka ülkelerle ilişkilerinde kendi konumunu korumaya ve iyileştirmeye çalışırken diğer ülkelerle dostluğunu korumaya ve iyileştirmeye çalışırken diğer ülkelerle dostluğunu yürütebilme uğraşı ve sanatıdır. Diplomasi Milletler arası kişisel kontağın kaçınılmaz unsuru olup, ilişkilerin sistemli yürütülmesini sağlayan ve anlaşmazlıklara barışçı çözümler getiren yaygın bir politika tekniğidir. Tüm yabancı ilişkilerin usul ve politikasının formülünü kapsayacağı gibi tat bikinide içerir. Bu geniş açıdan bakıldığında Millet arası Diplomasi ile Dış işleri aynıdır, ama daha dar kapsamda Diplomasi vasıta ve mekanizma iken, Dış işleri sonuç ve hedefleri içerir.

Diplomatlık tarihi, eski çağlara devletlerarası kimi konuların görüşülmesi için ülkeden ülkeye elçilerin gönderildiği devirlere kadar gider. Bu elçilerin ayrıcalıkları vardır ve yaşamları güvence altına alınmıştır. Örgütlü Diplomasi ilk olarak italya’da doğmuştur. Orta Çağda İtalya çok krallığa bölünmüş ve bu krallıklar arası ilişkiler ya savaşlar halinde ya da dostluk anlaşmaları ile olmuştur. Bu yüzden Diplomatlığa gereksinim duymuşlar, diğer ülkelere gönderilen bu kişilere “Büyük Elçi” ve bu ülkelerdeki oturdukları yerlere “Elçilik” demişlerdir. Başlangıçta, genelde belli bir sorunu çözmek için gönderilen bu elçiler, görevleri bitince ülkelerine geri alınmışlardır. Gerçi o devirlerde bu elçilerin çoğu casus gibi hareket edip, kendi ülkeleri yararına gizli belgelerle çalmışlardır. Bağımsız İtalyan devletlerinin çoğunda iki tür elçilik bulundurulmuştur; Biri siyasi konular diğeri ticari konularla ilgili diplomatik görevlerdir. Başka ülkelerde sürekli elçilik kuran ilk ülke Venedik Cumhuriyetidir.

1815’de Viyana Kongresinde bir araya gelen büyük devletler, diplomatik temsilcileri üç gruba ayırmaya karar vermişlerdir,

1)    Devlet başkalarına gönderilen büyük elçiler ve papalık elçileri,
2)    Orta elçiler ve öteki temsilciler,
3)    Gönderildikleri ülkede yaşayan maslahatgüzarlar,

Bu diplomatik sınıflandırma bazı değişikliklerle günümüzde de geçerlidir.
Bizim tarihimiz ilk diplomatlık ilişkileri eski Türk yazıtlarından ve Çin belgesellerinden anlaşıldığına göre, Türk-Çin devletleri arasında diplomatik ilişkiler olmuştur. Osmanlı imparatorluğu zamanında ise devletlerarası anlaşmazlıkların giderilmesi için sürekli elçiler gönderilmiştir.

Günümüzde Büyükelçi, bir devlet başkanının yabancı bir ülkedeki temsilcisidir. Büyükelçiler siyasal açıdan en önemli diplomatlardır. Çağdaş iletişim araçları diplomatlara kendi ülkeleri ile doğrudan iletişim kurabilme olanağı sağlamaktır. Bu sayede büyük elçiler önemli kararlar almadan önce devlet başkanlarıyla anında iletişim kurabilmektedirler. Yurt dışındaki bir diğer temsilcilik görevi yapan konsolosluklar ise bir devletin yabancı ülkede bulunan yurttaşlarının kişisel ve ticari sorunları ile ilgilenir. Birçok ülkede üst düzeydeki görevlerin dışındaki tüm diplomatik görevler, üstün başarı gerektiren devlet sınavlarını geçenlere verilir. Bugün bir çok genç ve erkek için diplomatlık çekici bir görevdir.