GÖZLÜK

Bugün, hemen hemen herkesin az veya çok kullanmakta olduğu gözlüğün başlangıcı,gelişimi ve günümüzdeki kullanım alanları hakkında sizlere bilgi vermek istiyorum.
Gözlük; görme bozukluğu olanların daha iyi görmelerini sağlamak veya gözü dış etkenlerden korumak için kullanılan, çerçeve içine yerleştirilmiş, camdan yapılmış mercek takımlarıdır.

Çok eskilerden veri Avrupa’da ve Çin’de okumak için çerçeveye tutturulmuş büyültücü mercekler yaygın olarak kullanılıyordu. Ancak bununla beraber gözlüğün ilk olarak nerede geliştirildiği kesin olarak bilinmemektedir.Avrupa’dan öncelikle İtalya’da çıkan gözlüğü ilk kez Floransalı Alessandro Di Spina’nın geliştirdiği kabul edilmektedir.

İlk gözlüklü insan resmi ise 1352’de Tommasso da Madena’nın yaptığı Provence’lı Hugues’in Portresidir. 1480’de Domenico Ghirlandajo’nun yaptığı bir resimde ise, Aziz Hieronymus, üzerinde gözlük bulunan bir sıranın önünde görülmektedir. Bu resimden sonra Aziz Hieronymus gözlük yapımcıları Loncasını koruyucu Azizi olarak kabul edildi.

Hipermetroplar için yapılan ilk gözlüklerde dışbükey mercekler bulunuyordu. Miyopodik için kullanılan iç bükey camlara ise ilk kez Raphael’in 1517’de yaptığı Papa X.Leo’nun portresinde rastlanmıştı.

1784’de Benjamin Franklin mercekleri yakın ve uzak görüşe göre ayırdı. Bunları tek bir çerçeveye yerleştirerek çift odaklı sistemi buldu. 1884’de bu merceklerin birbirlerine yapıştırılmasına, 1908’de kaynaştırılmasına yönelik yöntemler geliştirildi. 1910’da ise tek parça çiftmercekli camlar üretilmeye başlandı. Daha sonraları üç odaklı mercekler geliştirildi, ayrıca yeni çift odaklı mercek sistemleri ortaya çıktı.

İlk önceleri, mercekler saydam kuvarstan ve berilden yapılıyordu. Ama talebin artmasıyla başta Venedik ve Nürnberg’de olmak üzere optik camlar üretilmeye başlandı. 1885’te Ernst Abbe ile Otto Schott, erimiş cama yeni elementlerin katılmasıyla, merceğin kırma indisinin ve ayırma gücünün istenilen biçimde düzenlenebileceğini buldular. Günümüzde mercek yapımında, cam önce merdanelerden geçirilerek levha durumuna getirilir. Merceklerin çoğu, kırma indisi 1,523 olan Crown camından yapılır. Yüksek dereceli miyopluğun düzeltilmesi için kullanılan mercekler ise, üzeri magnezyum florürle sıvanmış kalın ve kırma indisi 1,69 olan flint camından yapılır. Camın üzerindeki bu katman ışığın yüzeyden yansımasını engeller. İki merceğin birbirine kaynaştırılması yoluyla üretilen çift odaklılar ise ayırma gücü düşük flint camından ya da baryumlu Crown camından elde edilir. Gözlüklerin camını azaltmak için ender olarak plastik mercekler de kullanılır. Öte yandan son dönemlerde kırılmaz camlı gözlüklerin yapımı yaygınlaştırılmıştır.

Günlük hayatımızda kullandığımız çok çeşitli gözlükler vardır; Elbetteki bunlardan en yaygın olarak kullanılanı numaralı olanlardır. Bunlar, Hipermetrop, Miyop, Astigmat, gibi çeşitli göz bozukluklarını düzeltmekte kullanılır. Diğer çok sık kullanılan bir türü ise güneş gözlükleridir. Gözlerimizi güneş ışınlarından korumak amacı ile taktığımız, renkli camları olan tipidir.

Ayrıca çeşitli meslek ve hobi alanlarında kullanılan özel gözlüklerde vardır: Örneğin madenci gözlüğü, maden kuyularına inen madencilerin; pilot gözlüğü, üstü açık uçak kullanan pilotların; jokeylerin taktıkları gözlüklerdir. Deniz dibine dalarken, içine suç geçirmeyen basınca dayalı gözlükler de kullanılır ki bunlara da dalgıç gözlüğü denir. Kayak yaparken, gözün beyaz renkten rahatsız olmasını engellemek amacıyla kullanılan kayak gözlükleri ve avcıların karlı havalarda kullandıkları, görüş açısını engellemeyen gözlüklerde mevcuttur.

Atların gözlerinin yan taraflarına takılan, onların etraftan ürkmesini ve gözlerine kırbaç gelmesini engelleyen siperlere de gözlük denilmektedir. Gözlük biçiminde yapılmış özel bir dürbün tipi vardır ki, buna da dürbünlü gözlük denilir. Arıcılık yapanların, yüzlerini korumak için kullandıkları tel kafesler bile bir tür gözlüktür.

Gözlükler görünüşlerine göre çeşitli isimler almışlardır: Tek gözlük, kelebek gözlük, çift saplı gözlük gibi. Kelebek gözlük ise, tek gözünde bozukluk bulunanların gerektiği durumlarda gözlerinin önüne tutarak kullanabilecekleri tek camlı gözlüklerdir.

Günlük yaşantımız içerisinde her ne kadar kıymetini bilmesek de, şöyle bir durup düşününce görüyoruz ki gözlük, hepimizin hayatında çok büyük ve önemli bir yer tutuyor.
Ayrıca gözlük; günümüzde sıkça kullandığımız bazı deyimlere de konu olmuştur. Dünya’ ya kara gözlüklerle bakmak, kötümserliği, pembe gözlüklerle bakmak ise iyimserliği ifade eder

Büyük, küçük bütün insanların, devletlerin, yöneticilerin, yönetilenlerin, Sırpların, Hırvatların, Rusların, Çeçenlerin birbirlerine pembe gözlükle bakmalarını, dost olmalarını ve savaşmak yerine barış ve mutluluk dolu bir dünyada yaşıyabilmeyi diler; hepinize sevgiler sunarım.